zehirLenmeLer ve Korunma yöntemLeri.

3zGim · 01-02-2008, 00:14

Günümüzde zehirlenmeler nedeniyle acil servislerimize basvuran kisi sayisi oldukça fazladir. Zehir ve toksik madde sözcükleri gibi zehirlenme ve entoksikasyon sözcükleri de es anlamlidir. Vücuda alindiginda ya da temas ettiginde dokularin islevlerini bozan maddelere zehir, ortaya çikan bozukluga zehirlenme denir. Toksikoloji kelime olarak “zehir bilimi”’anlamina gelir. Bu tanimi açmak gerekirse; özellikle yüzyilin son çeyreginde gelisen bilim ve teknolojideki bu tanimi yetersiz kilmistir. “Toksikoloji bilimi, maddelerin biyolojik sistemler üzerindeki zararli etkilerini inceleyen bilim dalidir” demek daha dogrudur. Zehirlerin, olasi tüm etkilerinin bilinmesi olanaksizdir. Bu nedenle, tedavinin tüm boyutlari hakkinda öneride bulunabilecek yerel bir zehirlenme ünitesine erken basvurmalidir. Ülkemizde de Zehir Danisma Merkezi (ZDM) vardir.
Zehirlenmeler en fazla nerede ve nasil olusmaktadir?

Yapilan arastirmalar zehirlenmeler en çok evlerde olusmaktadir. Bunlarin dörtte üçü kaza, dörtte biri ise istemli zehirlenmelerdir. Çamasir sularindan boyalara, böcek öldürücülerden ilaçlara kadar zehirleyici özelligi olan birçok madde günlük yasantida yaygin biçimde kullanildigindan, özellikle çocuklar için büyük tehlike olusturur. Bu maddeleri çocuklardan uzak tutmaya yönelik etkili önlemler alinmalidir.Zehirlenmelerden ölüm %1'in altindadir.Istemli zehirlenmelerin gelismis ülkelerin sorunu oldugu düsünülmekte ise de, yeni arastirmalar bu sorunun gelismekte olan ülkelerde de çok önemli bir problem oldugunu ortaya koymustur. Gelismekte olan ülkelerde istemli zehirlenmelerde ölüm %10–20, gelismis ülkelerde ise % 0,5-1'dir.

Alinan madde ya da maddeler nelerdir?

Tüm zehirlenmelerin % 60'i ilaç olmayan ürünlerle olmaktadir. En siklikla kozmetikler, kisisel bakim ürünleri, temizlik maddeleri, bitkiler, hidrokarbonlar ile meydana gelmektedir. Geri kalan % 40'i ise ilaçlardir, ates ve agri gidericiler, öksürük, soguk alginligi ilaçlari, antibiyotikler, sinir sistemi ilaçlari olusturur.
Herhangi bir zehirlenme ile karsilastiginizda;
Panik olmayin!

Zehirlen kisiyi kontrol edip yasamsal fonksiyonlarini degerlendikten sonra olayla ilgili bilgiler toplayarak kaydedin;

Zehirli maddenin türü nedir?

Ilaç ya da uyusturucu aliyor mu?

Hasta saat kaçta bulundu?

Evde ne tip ilaçlar var? Solunum yolu ile zehirlenmelerde ilkyardim nasil olmalidir?

Hasta temiz havaya çikarilir ya da cam ve kapi açilarak ortam havalandirilir,

Yasamsal belirtiler degerlendirilir (ABC),

Yari oturur pozisyonda tutulur,

Bilinç kapali ise koma pozisyonu verilir,

Tibbi yardim istenir (112)./Zehir danisma: 0 800 314 79 00

Ilkyardimci müdahale sirasinda kendini ve çevresini korumak için gerekli önlemleri almalidir,

Solunumu korumak için maske veya islak bez kullanilir,

Elektrik dügmeleri ve diger elektrikli aletler ve isiklandirma cihazlari kullanilmaz,

Yogun duman varsa hastayi disari çikarmak için ip kullanilmalidir,

Derhal itfaiyeye haber verilir (110). Zehirlenmelerden Korunma

Kullanacaginiz ilaç, yiyecek ve kimyasala maddelerin etiketini, kullanma seklini ve son kullanma tarihini mutlaka okuyunuz.

Ilaç ve kimyasal maddeleri kilitli, kapali ve çocuklarin ve ev hayvanlarin ulasamayacagi yerde saklayin.

Ilaç ve kimyasal maddeleri kendi kutularindan baska kaplara aktarmayin.

Çocuklarin oynamalari için içi bos veya dolu ilaç kutusu vermeyin.

Ilaçlari sekerlere benzeterek çocuklarinizi özendirmeyin. Çocuklarinizin önünde ilaç içmeyiniz.

Mümkün oldugunca evinizdeki ve yakin çevrenizdeki bitkileri taniyin.

Bilmediginiz bitkileri yemeyin, bitki çaylari hazirlamayin.

Böcek ve bahçe ilaçlamalarinizi rüzgarli havalarda yapmayiniz.

Evde ilaçlama yaparken açikta yiyecek maddesi ve bardak ve tabak birakmayiniz.

Evde kullanilan temizlik maddelerinin uzun süre solundugunda zehirli oldugunu unutmayin ve evinizi sik sik havalandirin.

Zehir danisma merkezinin telefonunu kaydedin: 0 800 314 79 00

Zehirlenme olustugunda hemen tibbi yardim isteyin,

zehirlenmenin etkililerinin olusmasini beklemeyin.

zehirLenmeLer ve Korunma yöntemLeri.

Sağlık Gündemi