İnsan Vücudunda Bulunan Elementler

SILA_20 · 05-02-2008, 01:06

İnsan vücudunun büyük bir kısmı sudan oluşmuştur.Hücrelerimiz ağırlıkça %65-%90 oranında sudur.Bundan dolayı insan vucudunda kütlece oksijen olması bizi şaşırtmamalı.Organik moleküllerin temel yapı taşı olan karbon ise ikinci sırada gelmektedir.insan vücudunun %99'u sadece şu altı elementten müteşekkildiroksijen,karbon,hidrojen,nitrojen,kal siyum ve fosfor.

1. Oksijen (65%)
2. Karbon (18%)
3. Hidrojen (10%)
4. Nitrojen (3%)
5. Kalsiyum (1.5%)
6. Fosfor (1.0%)
7. Potasyum (0.35%)
8. Kükürt (0.25%)
9. Sodyum (0.15%)
10. Magnezyium (0.05%)
11. Bakır,Çinko,Selenyum,Molibdenyum,Flor,Klor,İyot,Ma ngan,Kobalt,Demir (0.70%)
12. Lityum,Strontyum, Aliminyum, Silikon,Kurşun,Vanadyum,Arsenik,Brom (çok çok az miktarlarda)

Her maddenin atomlardan oluştuğunu biliyoruz.Ancak maddeler incelenirken moleküller göz önüne alınır.Örneğin iki hidrojen ve bir oksijen atomu ,su molekülünü ortaya çıkarır.Su dediğimiz akıcı madde, bu yapıdaki moleküllerin bir arada oluşudur.Kendimizin yapısı da böyledir.Yani biz insanlar,tıpkı diğer maddeler gibi birer molekül topluluğuyuz.Tabii ki diğer canlılar da böyledir.
*
Bill Bryson ilginç bir örnek verir:Elimize bir cımbız alalım ve herhangi bir kişiyi oluşturan atomları teker teker ayırmaya başlayalım.Şüphesiz olanaksız bir eylemdir,sadece varsayım yapıyoruz.Bu iş bitince ortada bir atom yığını oluşacaktır.Bu yığındaki atomlar, o kişiyi oluşturdukları zaman olduğu gibi şimdi de cansızdırlar.
C.Sagan ile birlikte düşünelim.Kendisi ünlü Kozmos adlı kitabında konuya değinmiştir.Ekleyeceğim ufak bilgilerle açılım yapalım.Evrende bol miktarda karbon vardır.Bu element, yaşam açısından büyük önem taşır.Doğada hem yalın halde,hem de başka elementlerle yaptığı bileşiklerin içinde bulunur.
Örneğin elmas,grafit,kömür gibi maddelerde yalın haldedir.Bitki olsun,hayvan olsun bütün canlı maddeler karbon bileşiklerinden oluşmuştur.Diğer bir ifade ile;karbon,hayat için gerekli olan karmaşık moleküller meydana getirir.
*
Her canlı gibi biz insanlar için önemli olan diğer molekül ‘su’dur.Su,organik kimya çalışmalarını mümkün kılar.Bazı ısı derecelerinde sıvı haldedir ve iyi bir çözücüdür.Yerkürenin oluşumu sırasında bu iki madde bol miktarda vardı.Şahsen ben su,kalsiyum ve organik moleküller karışımıyım.Siz de aynı moleküller karışımından meydana geliyorsunuz.Tıpkı tüm canlılar gibi.Yaşamın temelini oluşturan sadece atom ve moleküller değildir.Bunların bir araya diziliş şekli önemlidir.
*
Ama dikkat çekici olan şey, bu maddelerin etrafımızda da yer alışı.Örneğin karbonu yaktığımız kömürün içinde kolayca buluruz.Kalsiyum ise okulda kullandığımız tebeşir olarak vucudumuzda vardır.Proteinlerimizdeki nitrojen,soluduğumuz havanın içindedir.Kanımızdaki demir,herhangi bir nalburdaki çiviyi oluşturan maddenin aynısıdır.
*
Durumun böyle oluşu ilk bakışta insana biraz tuhaf görünebilir.Bir kömür veya tebeşir ile aynı molekülü taşıyan elementlerden oluşmamız bize garip gelir.
Hatta çoğu kişi için inanılmaz bir olaydır.Ama tam tersi olması daha tuhaf olmaz mıydı?Yani doğada olmayıp sadece bizde mevcut olan temel yapı elemanları ile nasıl yaşayabilirdik?Zira yaşam,organizma ile doğa arasında oluşan ilişki ile mümkündür.

Bir atom ömrünün hemen hemen sonsuz olduğu söylenebilir.Martin Rees’e göre 10 üzeri 35 yıldır ki,bize göre çok muazzam bir sayıdır.
Hiçbir madde kalıcı olmadığı için,bir atom,ait olduğu madde yok olduğunda başka bir oluşum içinde yer alır.
Bu gün bir menekşe yapısında yer alan atom,yarın bir timsah dişlerinin yapısında görev alabilir.
Biz insanlar da atomlardan oluşuyoruz.
Öldüğümüzde atomlarımız dağılır ve başka nesnelerde yeniden devreye girerler.
Şimdi yazacağım bilgileri Bill Bryson’un bir kitabından not almıştım.
Yazara göre,sahip olduğumuz her bir atom,bize gelene dek birkaç yıldızdan geçmiş ve milyonlarca organizmanın parçası olmuştur.
Herbir insan miktar olarak o kadar fazla sayıda atoma sahiptir ki,örneğin beni oluşturan atomların önemli bir miktarı,tahminen bir milyar kadarı,belki de bir zamanlar Cengiz Han’a aitti.
Sayı ve isim üzerinde kesin bir şey söylemenin olanaksız olduğu bellidir.
Ama bizi oluşturan atomların,bizden önce başka oluşumlar içinde olduğu kesin.
Belki de atomlarımızın çoğu milyarlarca yıl öncesine aittir.
Gerçi gençlik ve yaşlılığı hep biyolojik yapımızın zaman süreci içindeki yıl sayısı olarak değerlendiriyoruz.
Oysa atomlarımızın hepsi bizden önce de vardılar.
Şu halde hepimiz aslında çok yaşlıyız.

İnsan Vücudunda Bulunan Elementler

Fizik, Kimya ve Biyoloji