Gerçekten Zenginleştik mi? İşte Yanıtı

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...], TÜİK tarafından hafta sonu açıklanan milli gelir rakamlarını değerlendirerek, "Makro açıdan bakıldığında Türkiye gerçekten daha zengin durumda görünüyor'' dedi.

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...], Devlet Bakanı [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...] ve Maliye Bakanı [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...] birlikte düzenledikleri basın toplantısında, milli gelir rakamlarındaki güncelleme ve Türkiye'deki son ekonomik gelişmelere ilişkin bilgi verdi. Yeni Başbakanlık'ta düzenlenen basın toplantısında ilk sözü alan Ekren, Türkiye'de milli gelir ve büyüme verilerinde daha önce de 4 defa güncelleme yapıldığını söyledi. Güncellemenin üç önemli özelliği bulunduğunu belirten Erken, bunlardan birincisinin bundan sonraki bütün mukayeselerde uluslararası standartlara uygun olması düşüncesiyle hem milli gelir büyüklüğü olarak hem de milli gelir büyüklüğüyle ilişkilendirilecek bütün rasyoların GSYH olarak kullanılacağını ifade etti. İkinci özellik olarak GSYH'nin kümülatif bir sonuç olduğuna işaret eden Ekren, güncellemenin üçüncü önemli özelliği olarak da ekonomik yapı ve ilişkiler sisteminin geleneksel seriye göre ortaya çıkarttığı ilişkilerle yeni serinin çıkarttığı ilişkilerin farklı hale gelmiş olmasını gösterdi. Güncellemenin istatistiki sebeplerini de anlatan Ekren, uluslararası standartlarda bir veri üretiminin uluslararası mukayeselerde Türkiye'nin bulunduğu konumun tespitini kolaylaştırdığını söyledi. En önemli istatistiki nedenin bu olduğunu kaydeden Ekren, ikinci bir nedenin de sınıflama sistematiğinin değişmesi olduğunu, BM sistematiğinden AB standartlarına geçildiğini ifade etti. Ekren, ''Mevcut anketlerde değişiklik yapıldığı için istatistik bakımından bunun da değiştirilmesi gerekir. Yeni anketler yapılmıştır, bunların da kapsama alınması gerekiyordu. Ticaret marjları, ulaştırma marjları, girdi çıktı oranları gibi teknik katsayıların güncelleştirilmesi gerekiyordu. Sektörel zaman serisinin tutarlılığının da sağlanması lazımdı ve son olarak genel dengenin de elimizde oluşan yeni veri ve bilgi setine göre yeniden kurgulanması ve ifade edilmesi gerekiyordu'' diye konuştu.


Güncellemenin ekonomik nedenlerine de değinen Erken, şunları söyledi:
"Bina, tarım, sanayi, iş yeri ve nüfus sayımı gibi ekonomik faaliyetlerimizi doğrudan etkileyen önemli sayımlar yapılmış olmasına rağmen bunlar yeni seriye, yayınlanana kadar dahil edilmemişti. Bunları da oraya monte etmek lazımdı. İş kayıtlarının güncellemesi yapılmıştı. Bunu da oraya dahil etmek durumundaydık. Ama en önemlisi, kapsanan ekonomik faaliyetlerin artması ve kayıt dışılığın azalması da ekonomik gerekçe bakımından bu düzeltmenin önemli bir parçasını oluşturuyordu. İş gücü araştırmaları, bütçe araştırmaları ve sanayi üretim araştırmaları yeni serinin kapsamlı bir şekilde güncelleştirilmesini ekonomik olarak zorunlu hale getirmişti.'' Ekren, hazırladığı sunumda kamuoyunun merak ettiği sorulara da cevap verdi. Ekren, kamuoyunda tartışılan milli gelir rakamlarından sonra Türkiye'nin daha zengin olup olmadığı yönündeki spekülasyonlarla ilgili olarak, "Milli gelir büyüklüğü değiştiği için makro açıdan bakıldığında Türkiye gerçekten daha zengin durumda görünüyor ama, güncellemenin oldukça muhafazakar tutulduğunu ve çok ciddi araştırmalardan sonra en iyi seçeneğin ortaya çıkarıldığını da söylemek gerekir'' değerlendirmesinde bulundu.


Kişi başına düşen geliri vatandaşın hissedip hissetmediğine ilişkin olarak ise Ekren, ''Milli gelirin güncellemesi gelir dağılımındaki herhangi bir değişimi ya da gelişmeyi ifade etmiyor. Milli gelir rakamları da bu güncellemeye uygun olarak yeniden yayınlandığında bu sorunun cevabını çok net olarak hem gruplar açısından hem kişi başına düşen açısından belirleme şansımız olacak'' dedi.
Güncellemeyle AB'ye önemli ölçüde uyumun sağlandığını ama tam uyumun daha sonraki veri ve bilgi setlerini de dikkate alarak 2011 yılında tamamlanacağını belirten Ekren, uluslararası toplumun bu düzenlemeye ilişkin kanaatinin olumlu olduğunun ilk sinyallerden de görüldüğünü kaydetti. AB'nin bu güncellemeyi Eurostad'la birlikte yapılan teknik danışmanlık hizmeti çerçevesinde söz konusu olduğu için Türkiye'nin de AB standartlarına daha uyumlu hale geldiği için böyle bir sorun olmayacağını ifade etti. Rutin güncellemelerin devam edebileceğini, AB ülkelerinde de bu tür düzenlemelerin ortalama 5 yılda bir yapıldığını anlatan Ekren, AB ülkelerinin güncellemelerindeki artışın Türkiye'dekinden farklı olmasının nedeniyle ilgili olarak, "Kayıt dışılığın boyutu azaldığında, veri ve bilgi kaliteniz arttığında yaptığınız güncellemelerin boyutu daha minimal, daha minör kalacaktır'' dedi. Ekren bundan sonrada güncellemelerin yapılabileceğini söyledi.


Ekren'den sonra söz alan Devlet Bakanı Şimsek ise, gerek mutlak anlamda borçların aşağı çekilmesinin, gerekse milli gelire oranı olarak borçların bu seviyeye getirilmiş olmasının borcun bir endişe kaynağı olmaktan çıktığının önemli bir göstergesi olduğunu vurguladı. Maliye Bakanlığı'nın başarısı sayesinde son birkaç yıldır Türkiye tarihinde görülmemiş bir mali performans yakalandığına işaret eden Şimşek, 90'lı yıllarda Türkiye'nin ciddi anlamda borç biriktirdiğini, ciddi sorunlar ve bu sorunların birikmesiyle daha sonra 1994-2001 dönemindeki sıkıntıların yaşandığını hatırlattı. Türkiye'de son 5-6 yılda uygulanan mali disiplinin başarılı şekilde sonuçlarının alındığını kaydeden Şimşek, şunları söyledi:


"Geçen yılki performans düşüklüğü bence genel çerçeve içinde bakılırsa, gerek borçların ciddi şekilde aşağı çekilmiş olması, sizin bundan sonra sadece faiz dışı fazlaya yoğunlaşmamanız gerektiğini, aynı zamanda genel finansman dengesine iyi bir şekilde bakmanız gerektiğinin göstergesi. Kamu kesiminin borçlanma gereği, son birkaç yıldır Türkiye'de çok önemli ölçüde azalmış, hatta son 3 yıldır aşağı yukarı kamu sektörü genelinde bir fazla ortaya çıkmıştır denilebilir. Bunun sayesinde, kamu net borç stoku mutlak rakamlar itibariyle, yani TL bazında 2004'ten bu yana düşmeye başlamıştır. Bu çok önemli bir gösterge. Çünkü Türkiye'de hala enflasyon bir miktar yüksek, hala faizler 2 haneli rakamlarda. Dolayısıyla böyle bir ortamda kamu borç stokunun mutlak rakamlarla aşağı çekmek ciddi bir bütçe disiplinini gerektiriyor. Ciddi bir başarıyı arkasında bulunduruyor.'' Şimşek, ''Türkiye'nin neresinden bakarsanız bakın gerek mutlak anlamda borçları aşağı çekmesi, gerekse milli gelire oranı olarak borçları bu seviyeye getirmiş olması, borcun bir endişe kaynağı olmaktan çıktığının önemli göstergesi'' dedi.


Borçların toplam borca oranının yüzde 31'lere indiğini kaydeden Şimşek ,"Bu rakam bildiğiniz gibi 2003 yılında yüzde 46'nın üzerindeydi. Aynı şekilde değişken faizli tahvillerin, bonoların toplam borç stoku içerisindeki payı da düşmüştür.Yani Hazine olarak biz kamu borç stoku çerçevesinde hem faiz riskini hem kur riskini azaltmış bulunmaktayız'' şeklinde konuştu.